Aktualności

Ostatnio w polskich mediach ukazały się artykuły, w których przedstawia się nieprawdziwe i nieścisłe informacje na temat litewsko-polskiej współpracy dwustronnej w dziedzinie energetyki oraz wspólnych projektów. W związku z powyższym chcielibyśmy sprostować błędne informacje.

W niektórych artykułach przewija się stwierdzenie, że Litwa rzekomo dąży do połączenia energetycznego z Polską, aby mogła reeksportować tani prąd rosyjski do Polski. Przytoczona opinia jest całkowicie sprzeczna z rzeczywistością. Wykonując zobowiązania umowy akcesyjnej z UE Litwa w roku 2009 roku planuje zamknięcie elektrowni atomowej w Ignalinie. Ostateczne zamknięcie elektrowni atomowej spowoduje deficyt energii elektrycznej, który odczują również inne państwach bałtyckie. Most energetyczny stworzy możliwość importu części brakującej energii elektrycznej do Litwy. Po zbudowaniu nowej elektrowni atomowej w Ignalinie poprzez most będzie przekazywana cześć energii niezbędna dla Polski.

Celem strategicznym Litwy, Łotwy i Estonii jest możliwie najszybsze przyłączenie się do zachodniego systemu energetycznego - UTCE (Union for the Coordination of Transmission of Electricity), co zostało potwierdzone podczas spotkania trzech premierów państw bałtyckich w Rydze 11 czerwca br. Obecnie Litwa, Łotwa i Estonia nadal znajdują się w izolacji energetycznej wobec Europy Zachodniej, stanowią tzw. „wyspę energetyczną UE”. Właśnie dlatego połączenie energetyczne Litwy i innych krajów bałtyckich z Polską oznacza przede wszystkim realną integrację z rynkiem energetycznym UE i uniezależnienie się od systemu energetycznego Rosji, a tym samym zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. Bez mostu energetycznego włączenie się państw bałtyckich do systemu energetycznego Europy jest niemożliwe, dlatego Polska razem z Litwą, tworząc most energetyczny, okazuje prawdziwą solidarność z państwami bałtyckimi oraz determinację do udziału w rozwoju i umacnianiu rynku energetycznego UE.

W prasie też pojawiły się niedokładne szacunki dotyczące kosztów budowy mostu energetycznego. Podaje się, że koszty rzekomo wyniosą miliardy euro. Są to błędne obliczenia. W dokumencie dotyczącym wykonalności projektu mostu energetycznego, podpisanym przez przedstawicieli firm energetycznych w Wilnie 31 lipca 2007 r., wyraźnie stwierdzono, że realizacja projektu będzie wymagała inwestycji w wysokości 237 mln euro, w tym wkład Polski wyniesie 71 mln euro, koszty Litwy wyniosą 166 mln euro. Należy zaznaczyć, że nawet 80% tej kwoty UE może sfinansować z funduszy europejskich. Koszty modernizacji wewnętrznych sieci energetycznych wyniosłyby w Polsce 371 mln euro i 95 mln euro w Litwie. Część tych inwestycji również można byłoby sfinansować ze środków UE.

Nie jest to jedynie dwustronny lub regionalny projekt. W dniu 10 stycznia b.r. Komisja Europejska zatwierdziła „Priorytetowy plan połączeń sieci energetycznych UE” oraz wyróżniła cztery priorytetowe projekty połączeń, w tym projekt „Połączenia energetycznego pomiędzy Niemcami, Polską i Litwą”. Zostało to zatwierdzone w dniach 8-9 marca b.r. podczas spotkania na szczycie UE z udziałem szefów 27 państw i rządów UE. Taka decyzja UE potwierdza wagę projektu w skali całej UE oraz dodatkowo zobowiązuje uczestników do szybkiej i pomyślnej jego realizacji. W tym celu we wrześniu b.r. Komisja UE powołała specjalnego koordynatora – wybitnego polskiego specjalistę ds. energetyki z Politechniki Łódzkiej prof. dr hab. inż. Władysława Mielczarskiego.

Strategiczne znaczenie wspólnego mostu energetycznego zostało wyraźnie podkreślone w przygotowanym przez Ministerstwo Gospodarki Rzeczypospolitej Polskiej projekcie „Polityka energetyczna Polski do 2030 roku”, w którym m.in. czytamy: „ realizacja tego projektu przyczyni się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa energetycznego nie tylko Polski i Litwy, ale także całej Europy. Jednocześnie zwiększy obszar wewnętrznego rynku energii Unii Europejskiej poprzez włączenie do niego krajów bałtyckich, pozostających do tej pory poza systemem elektroenergetycznym UCTE”. (cytat z : „Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, projekt”, Warszawa, wrzesień 2007 r., www.mg.gov.pl)