Przemówienie Prezydenta Republiki Litewskiej Pana Valdasa Adamkusa podczas obchodów Święta Niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej w Warszawie Plac Piłsudskiego, dn. 11 listopada 2007 r.
Wasza Ekscelencjo Panie Prezydencie Rzeczpospolitej,
Szanowni przedstawiciele władz polskich i korpusu dyplomatycznego,
Drodzy obywatele Polski!
W imieniu wszystkich obywateli Litwy składam Państwu serdeczne gratulacje z okazji Święta Niepodległości!
W tym dniu przed 89. laty Polska się odrodziła i nazwa Rzeczpospolitej Polskiej znowu wróciła tam, gdzie było jej odwieczne miejsce – na mapę narodów europejskich. 11 listopada uwieńczył nieustającą walkę powstańców, polskich patriotów i całego Narodu Polskiego o prawo do budowania bez przeszkód swej przyszłości na ziemi pradziadów. Długie lata okupacji nie złamały Waszego ducha i dążeń niepodległościowych, albowiem każdy Polak w swym sercu i myślach pielęgnował ideę wolności.
Wolność zaś nie jest tylko li darem pomyślnie układających się okoliczności historycznych. Wolność -- to największa wartość narodowa, którą trzeba stale pielęgnować i bronić. Polscy i litewscy ochotnicy, partyzanci, dysydenci i szerokie rzesze społeczne w ubiegłym wieku za tę wartość zapłaciły cenę najwyższą – cenę życia ludzkiego.
Odwaga i heroizm polskiego żołnierza zatrzymały pochód do Europy Zachodniej jednej z najokrutniejszych ideologii XX w. -- komunizmu. I kiedy Europa milczała w obliczu zła, odgłosy polskiego dzwonu wolności niejednokrotnie uprzedzały o narastającym zagrożeniu nie tylko dla wolności Polski, ale też dla wolności całej Europy. W latach ustroju sowieckiego twardy charakter Polaków i Litwinów oraz ich pragnienie samodzielnej budowy swej przyszłości okazały się być silniejsze, niż potężna armia sowiecka, której działa nie były w stanie uciszyć bicia wolnych serc, co w r. 1980 zaowocowało powstaniem „Solidarności“, a w r. 1989 – Drogą Bałtycką. Wspólna walka naszych narodów o niepodległość, wzajemne poparcie i pomoc sojuszników ostatecznie zburzyły sowieckie imperium i otworzyły drogę do budowy zjednoczonej, niepodzielnej i wolnej Europy. Dzięki litewskim i polskim walkom o wolność Europa dzisiaj jest bardziej bezpieczna. Śmiało zatem mogę twierdzić, iż nasze walki o wolność w ubiegłym wieku stały się jakby miernikiem sumienia Europy XX wieku.
Obchodząc Święto Niepodległości czerpiemy z historii nie tylko siły, ale i dostrzegamy w niej lekcje pomocne w pielęgnowaniu z trudem wywalczonej wolności oraz w budowie dobrobytu dla przyszłych pokoleń. Historia uczy nas, że tylko wspólnym wysiłkiem oraz popierając się nawzajem jesteśmy bezpieczni. Historia uczy nas, że wolność Polski była tak mocna, jak mocna była wolność Litwy. Zaś wolność Litwy – tak mocna, jak mocna była wolność Polski.
Historia uczy nas, też iż wolność nie bywa darem, że trzeba o nią walczyć i podobnie jak innych wartości demokratycznych należy jej zawsze bronić. Zrozumienie tego przywiodło nas ku partnerstwu strategicznemu i mam nadzieję, że za pomocą realnych prac będzie się ono coraz bardziej umacniało. Takież zrozumienie zachęca nas do budowy solidarnej i silnej Unii Europejskiej ściśle związanej z Ameryką. Dobrze znając cenę wolności wspieramy dzisiaj dążące do utrwalenia wolności lub demokracji narody wschodnioeuropejskie, południowokaukaskie i inne narody świata. Jestem przekonany, że Litwa i Polska ramię w ramię będą współpracować w dążeniu do realizacji tych celów. Albowiem te cele wespół z naszym dążeniem do przezwyciężania globalnych wyzwań, takich jak terroryzm, ubóstwo, zmiany klimatyczne, próby reanimacji stalinizmu lub wręcz okrucieństwa reżimów totalitarnych i innych – stanowią w swej istocie naszą walkę o wolność na początku XXI wieku. Jestem przekonany, że Litwa i Polska będą w stanie sprostać i temu egzaminowi.
Pozdrawiam mieszkańców Polski z okazji Święta Niepodległości chyląc czoła przed wszystkimi patriotami Narodu Polskiego, którzy swój los i życie ofiarowali za Wolną Ojczyznę. Niech Bóg błogosławi i umacnia wolną Polskę!
(Tłumaczenie z języka litewskiego)