Aktualności

Panie Prezydencie Rzeczypospolitej,

Wasze Ekscelencje,

Panie i Panowie,

Wielkim zaszczytem jest dla mnie możliwość uczestniczenia w tej imprezie. Serdecznie dziękuję za miłe przyjęcie. Pragnę też podziękować organizatorom Forum, dzięki entuzjazmowi których zgromadziliśmy się tutaj w tym pięknym polskim kurorcie.

W sposób szczególny chcę podziękować Panu Prezydentowi Aleksandrowi Kwaśniewskiemu. Jestem przekonany, że  jego aktywne uczestnictwo przyczyni się do pomyślności tego podniosłego przedsięwzięcia.

Wierzę, iż na tym Forum będziemy mogli nie tylko cieszyć się z gościnności naszych gospodarzy, ale też dokonać wymiany myśli i rozważań. W ten sposób przyczynimy się do osiągnięcia celów tego przedsięwzięcia. Jestem przekonany, iż ta konferencja pomoże w nawiązaniu nowych ważnych kontaktów przedsiębiorczych.

Panie i Panowie,

Forum w Krynicy liczy sobie już dziesięć lat. Historia jego rozwoju podobna jest do historii rozwoju całej Polski. Zebraliśmy się dziś w kraju, który kroczy na czele zmian postkomunistycznych.

Ostatnia dekada była okresem szybkich zmian oraz intensywnych reform, okresem stawiania pytań i poszukiwania na nie racjonalnych odpowiedzi. Jednak nie dało się jeszcze znaleźć wszystkich odpowiedzi. Dlatego też pragnąłbym omówić kilka ważnych nie rozwiązanych kwestii, nadal aktualnych w naszej agendzie. Czy socjalizm ustąpi wobec liberalizmu? Jak sprostamy wyzwaniom globalizacji? Jaka będzie przyszła Europa?

Panie i Panowie,

Jestem przekonany, że zwolenników liberalizmu jest dzisiaj znacznie więcej niż stronników socjalizmu nie tylko w Europie Środkowej, ale też w innych regionach. Wkraczając w nowe milenium widzimy, że państwa o liberalnej gospodarce pomyślnie potrafiły stworzyć warunki sprzyjające inicjatywie prywatnej i zapewniające wzrost dobrobytu obywateli. Nie chciałbym wchodzić tu w głębokie dyskusje filozoficzne na temat tego które idee – głoszone przez liberalizm, czy przez socjalizm, mają większą wartość. Wszystkie idee są wartościowe, albowiem skłaniają one nas - polityków do nowych rozważań o teraźniejszości.

Pragnąłbym podać Państwu kilka konkretnych przykładów. Już od dziesięciu lat Litwa, podobnie jak inne kraje Europy Środkowej, przeprowadza zasadnicze transformacje. Liberalne reformy ostatniej dekady objęły wszystkie dziedziny życia państwowego i społecznego. Z owoców tych reform korzysta dziś większość obywateli naszych krajów, w gronie których jesteście również niewątpliwie Państwo.

Jednak wielu jeszcze ludziom, zwłaszcza w starszym wieku potrzebna jest pomoc ze strony państwa. Nie mamy prawa ich karać za to, że przez całe życie sumiennie pracowali dla systemu, który nie był w stanie sprostać ich oczekiwaniom. Dlatego też po wyzwoleniu z totalitarnej przeszłości musieliśmy przede wszystkim na nowo rozważyć skalę zobowiązań ze strony państwa.

Poza tym rozumiemy, że nie można ingerować w naturalny bieg wydarzeń. Wszyscyśmy doświadczyli tego, jak nienaturalny i sztuczny był system socjalistyczny. Dla przykładu, płacił on ludziom, którzy nie pracowali, lecz nie oferował wynagrodzenia za wysiłek lepszej pracy.

Takich przykładów mógłbym przytoczyć bardzo wiele. Jednakże wszyscy wiemy, w jaki grabieżczy sposób system ten działał za pomocą rozwiniętej sieci stanowisk, funkcji i obowiązków. Często zadaję sobie pytanie, jak wyglądałby mój kraj, gdyby przed sześćdziesięciu laty nie został okupowany, a ten system zła nie oplótł Litwy i nie wyniszczał jej zasobów ludzkich i materialnych?

Odpowiedź na to pytanie znajdziemy porównując Litwę, Polskę i inne kraje Europy Środkowej z demokratycznymi państwami zachodnimi. Wyraźnie to widać z rozwoju gospodarczego naszych krajów, relacji z sąsiadami i społecznością światową.

Co prawda, nie uniknięto błędów. Przeszłość nas nauczyła nie ufać państwu. Poza tym biurokracja jest nam mniej pomocna, niż byśmy tego chcieli. Zdarza się też spotkać pewne relikty przeszłości komunistycznej, z których trzeba niezwłocznie i konsekwentnie się wyzwalać.

Z drugiej strony, zauważamy rosnące zrozumienie, właśnie w gronie urzędniczym, że dobrobyt społeczny czyli dobrobyt każdego z nas łoży się przede wszystkim na barki przedsiębiorców. Naszym zadaniem jest wspieranie inicjatywy prywatnej i wypracowywanie oraz wcielanie w życie zasad rozsądnej konkurencji.

Panie i Panowie,

Po upadku systemu komunistycznego kraje nasze stanęły przed wyzwaniami globalizacji, która nieraz utożsamiana jest z zagrożeniem. Nie mam wątpliwości, iż powinniśmy skutecznie zwalczać nielegalną migrację, nielegalny handel substancjami narkotycznymi i inne niepożądane przejawy pogłębiającej się integracji światowego rynku.

Pragnąłbym na tym Forum szerzej porozmawiać o tych wyzwaniach, które stawia przed nami globalizacja handlu. Albowiem to właśnie wolny handel wywołał nadzwyczaj intensywną integrację krajów europejskich. W XXI wieku stanowić on będzie siłę napędową w stosunkach międzynarodowych.

Zaledwie kilkadziesiąt lat temu odebrano naszym państwom możliwość wolnego handlu, a od naszych obywateli – możliwość swobodnego poruszania się. Na przykład, przed dziesięciu laty handel litewsko-polski stanowił wyjątkowo znikomą część naszego handlu. Dzisiaj, kiedy brak wszelkiego dyktatu odnośnie tego, co i gdzie mamy sprzedawać, Polska stała się jednym z głównych litewskich partnerów handlowych.

Ten charakterystyczny przykład doskonale obrazuje głębokie zmiany zachodzące w naszych krajach. Obecnie handel jest ściśle związany z polityką w dziedzinie socjalnej, zatrudnienia i praw autorskich, ochrony środowiska i wielu innych. Wolny handel jest istotnie nierozłączną częścią praw człowieka i demokracji.

Rzecz oczywista, że narastająca globalizacja w sposób pozytywny wpłynie też na współpracę między naszymi państwami. Więzi gospodarcze wcześniej czy później wymagać będą większej uwagi dla tych dziedzin, które negatywnie wpływają na otwartość i wzajemne zrozumienie między krajami. Projekty gospodarcze nie mogą być pomyślne bez gwarancji pokoju i stabilności.

Stosunki litewsko-polskie doskonale wykazują, iż szczere partnerstwo i współpraca mogą dać wspaniałe wyniki. Jestem przekonany, iż niniejsze Forum umocni i przyśpieszy rozwój kontaktów między przedsiębiorcami, intelektualistami i politykami krajów Europy Środkowej i Wschodniej.  Forum to jest ważnym krokiem w kierunku rozwoju wzajemnych kontaktów międzyludzkich, na których opiera się nowa architektura europejska.

Panie i Panowie

Rozważając na temat nowej Europy pytamy często, jaka ona będzie i jaki będzie miała ustrój w przyszłej dekadzie? To ostatnie kwestia, o której bym chciał tu z Państwem porozmawiać.

Modne jest obecnie mówienie o Federacji Europejskiej. Poza tym często słyszymy dyskusje o Stanach Zjednoczonych Europy i o Europie Narodów. My, politycy, bardzo wysoko oceniamy te idee.

Jednak większość z nas styka się z pytaniami bardzo konkretnymi. Na przykład, Litwa obecnie prowadzi z Unią Europejską negocjacje w sprawie  członkostwa w tej organizacji. Mieszkańcy Litwy zadają naszemu rządowi i mi osobiście pytanie - czy nasza przedsiębiorczość będzie w stanie skutecznie konkurować na rynku unijnym. Pytają oni czy Komisja Europejska nie za ostro próbuje nas ustawić w ramach swych surowych wymogów.

Te kwestie są na prawdę ważne. Przedstawicielom litewskiego biznesu nie raz mówiłem, iż pragnienie pełnoprawnego członkostwa rodziny narodów europejskich nie uprawnia do wymagania warunków, nadających nam przywileje względem naszych partnerów.

Proces integracji europejskiej wykazał, iż integracja sprzyja wzrostowi efektywności. Jeśli byśmy porównali obecną sytuację na Litwie z sytuacją sprzed dziesięciu lat, zobaczymy oczywisty postęp. Wierzę, iż zbliżające się członkostwo w Unii Europejskiej pomoże nam osiągnąć większą efektywność w takich  dziedzinach gospodarki, jak rolnictwo, energetyka, łączność i telekomunikacja.

Podobnie, jak wszyscy tu zgromadzeni, pragnąłbym, aby w przyszłości wszyscy obywatele Europy mogli żyć i rozwijać się w bezpieczeństwie. Oczywiście, dobrobyt gospodarczy nie jest jedynym gwarantem bezpieczeństwa. Europejskie bezpieczeństwo w znacznej mierze zależeć będzie też od partnerstwa transatlantyckiego, my zaś stanowimy jego nieodłączny składnik.

Panie i Panowie,

Poruszyłem w swym wystąpieniu tylko kilka z wielu bardzo ważnych tematów, które będą omawiane na tym Forum. Nie mam wątpliwości, iż podniosą Państwo znacznie więcej pytań. Dotychczas brak odpowiedzi na pytania, jak szybko mają być prowadzone reformy, jak szeroko powinno się w nich uwzględniać potrzeby różnych grup społecznych. Jestem przekonany, że chętnie Państwo wymienią swe myśli i nowe pomysły odnośnie przyszłości Kontynentu Europejskiego. Mam również nadzieję, iż Forum to będzie pomocne w nawiązaniu wielu konstruktywnych kontaktów przedsiębiorczych.

Na zakończenie pragnę raz jeszcze podziękować za możliwość zabrania głosu. Życzę wszelkiej pomyślności wszystkim uczestnikom.