Przemówienie Prezydenta Republiki Litewskiej Valdasa Adamkusa podczas Konferencji Międzynarodowej w sprawie Zwalczania Terroryzmu
Panie Prezydencie Rzeczypospolitej,
Wasze Ekscelencje,
Panie i Panowie,
Dziękuję za możliwość zaprezentowania Państwu stanowiska Litwy w dziedzinie zwalczania terroryzmu. Ale przede wszystkim pragnąłbym podziękować Prezydentowi Aleksandrowi Kwaśniewskiemu za inicjatywę zgromadzenia przedstawicieli naszych krajów, abyśmy od słów przeszli do czynów. Mam nadzieję, iż niniejsza Konferencja przyczyni się do realizacji dawno już nakreślonego przez nas celu zjednoczenia całej Europy Środkowej i Wschodniej.
Szczególnie ważne jest, aby nasz region jako zjednoczony sojusznik skutecznie się przyczynił do zwalczania terroryzmu. Realizując projekty bilateralne, regionalne i międzynarodowe, jak na przykład „Wileńskiej Dziesiątki”, zgromadziliśmy cenne doświadczenia pomyślnego rozstrzygania różnych problemów dotyczących bezpieczeństwa. Musimy z niego aktywnie korzystać. Współpracę krajów Europy Środkowej i Wschodniej w kwestiach antyterrorystycznych rozpoczęło spotkanie w siedzibie NATO w dniu 13 września, zaś kontynuację jego stanowiła Konferencja „Wileńskiej Dziesiątki” zorganizowana w zeszłym miesiącu w Sofii. Myślę, że czas teraz na konkretne działania i zatwierdzenie Planu Działania i Planu Środków, którymi region nasz mógłby się kierować w zwalczaniu terroryzmu.
Solidarność nasza opiera się między innymi na szczerym moralnym zobowiązaniu, do którego poczuwamy się wobec Ameryki. Do niej się zwracaliśmy o pomoc w najtrudniejszych chwilach historycznych, teraz zaś Ameryka potrzebuje naszej pomocy- zdecydowanej i długofalowej, i powinna taką pomoc otrzymać.
Rzecz oczywista, że w realizacji kampanii antyterrorystycznej państwa nasze zetkną się ze specyficznymi zagrożeniami. Dlatego też powinniśmy wyraźnie nakreślić aktualne dla nas zadania. Przede wszystkim powinniśmy uwzględnić to, iż Europa Środkowa i Wschodnia -to region tranzytu. Dlatego też nasz wysiłek, jeśli przerwiemy kanały logistyczne terrorystów, może to dać wyniki szczególnie pozytywne.
Korupcja, handel narkotykami, „pranie” brudnych pieniędzy, nielegalna migracja, przestępczość zorganizowana – to tylko kilka dziedzin, którym należy poświęcić więcej uwagi.
Potrzebne są nowe mechanizmy, które by poszerzyły naszą współpracę regionalną na różnych szczeblach i jej sprzyjały. Konieczne jest stworzenie struktur, koordynujących nasze działania, które by zapewniały, abyśmy w wojnie antyterrorystycznej przestrzegali zasad zawartych w dokumentach Unii Europejskiej, Rady Europy i innych organizacji międzynarodowych. W mojej opinii takie są główne zadania tej Konferencji.
Doświadczenie nabyte na niniejszym forum będzie bardzo korzystne dla Litwy, która za kilka dni przejmuje prezydencję w Radzie Europy. Wykonując te obowiązki jesteśmy gotowi, miedzy innymi, dalej umacniać współpracę państw naszego regionu i w ten sposób przyczynić się do światowej walki z terroryzmem. Będziemy dążyli do zrealizowania trzech najważniejszych celów:
Po pierwsze, w walce z terroryzmem konieczne jest nadanie konkretnej treści i zapewnienie skuteczności środkom antyterrorystycznym. Obecnie niemało organizacji w Europie i na całym świecie opracowuje strategie walki z terroryzmem, które zazwyczaj mało czym się różnią. Dlatego też niezbędny jest wyraźny podział funkcji i obowiązków, abyśmy zapewnili ciągłość kampanii antyterrorystycznej.
Po drugie, konieczne jest doskonalenie obecnej bazy prawnej, aby państwa europejskie miały szersze możliwości wspólnej walki z zagrożeniami powodowanymi prze terroryzm. Poza tym, niektórzy członkowie Rady Europy, zwłaszcza kraje naszego regionu, nie zawarli na razie fundamentalnych umów, niezbędnych do zapewnienie pomyślnej walki z terroryzmem. Dlatego też powinniśmy stworzyć takie regulacje prawne, które byłyby nie tylko skuteczne, ale też obejmowały wszystkie kraje.
Po trzecie, konieczne jest dalsze poszerzanie i popieranie dialogu różnych kultur i religii. Dlatego też serdecznie popieramy zgłoszoną dzisiaj inicjatywę powołania Ośrodka Badań Kulturowych. W roku bieżącym Litwa i Polska wspólnie z UNESCO już zorganizowały konferencję na temat dialogu cywilizacji. Wierzę, że możemy z tego doświadczenia skorzystać i dalej popierać zbliżanie Kontynentu Europejskiego z innymi.
I, wreszcie, nie mniej istotny w zwalczaniu terroryzmu jest wymiar ludzki, o którym również pragnę tu wspomnieć. Dyskutując o środkach prawnych i instytucjach nie możemy zapominać o zwykłych obywatelach. Dlatego też popieramy propozycję zawartą w Planie Działania niniejszej Konferencji dotyczącą powołania Funduszu Pomocy dla Ofiar Terroryzmu. Świat demokratyczny powinien wykazać solidarność i wesprzeć ofiary terroryzmu nie tylko materialnie, ale też i moralnie.
Z drugiej zaś strony myślę, że nie mniej ważne jest, aby obywatele naszych krajów nie utracili wiary w możliwość zwalczenia terroryzmu. W tej walce, my, przywódcy państw, moglibyśmy w sposób bardziej aktywny usuwać przeszkody do otwartego dialogu i bardziej ścisłej współpracy. W rzeczy samej, to z nami i z siłą naszej współpracy swe nadzieje wiążą ludzie kochający wolność i demokrację.