Aktualności

Szanowni Członkowie Zgromadzenia Poselskiego Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Sejmu Republiki Litewskiej,

Panie i Panowie,

Jest dla mnie wielkim zaszczytem, iż mogę dzisiaj pozdrowić Zgromadzenie Poselskie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Sejmu Republiki Litewskiej obchodzące wspaniały jubileusz dziesięciolecia.

Przez okres tej dekady zbudowane zostały trwałe fundamenty litewsko-polskiego partnerstwa strategicznego. Naszym narodom i państwom udało się wyzwolić z inercji stereotypowego pojmowania historii, potrafiliśmy lepiej zrozumieć się nawzajem, odnaleźliśmy wspólne wartości w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Bardzo jestem z tego dumny i jestem wdzięczny tym wszystkim Litwinom i Polakom, którzy konsekwentnie, umowa po umowie, dzięki wspólnym trudom i wspólnemu doświadczeniu zdecydowanie dążyli do celu – współpracy i zbliżenia strategicznego naszych narodów.

Jeśli się spojrzy głębiej, podstawy partnerstwa litewsko-polskiego tkwią w naszej wspólnej historii. Bo przecież od bitwy pod Grunwaldem do Powstania Kościuszkowskiego – w najważniejszych momentach naszej historii Polska zawsze mogła oprzeć się o ramię Litwy, zaś Litwini – być pewnymi przyjaźni i wsparcia ze strony Polaków.

Z inicjatywy Polsko-Litewskiego Zgromadzenia Poselskiego postanowiono też wspólnie obchodzić rocznice Konstytucji 3 Maja 1791 r., jako dziedzictwo państwowo-prawne ważne dla obu narodów. W tym roku poczyniono jeszcze jeden doniosły krok – wspólnie świętowaliśmy dzień ogłoszenia naszej wspólnej Konstytucji.

Wierność ideom zawartym w pierwszej pisanej konstytucji w Europie oznacza dziś również współodpowiedzialność za przyszłość zjednoczonej, silnej i solidarnej Europy.

Konstytucja 3 Maja była pierwszą w Europie. Dzisiaj, jak wiadomo, kwestia Konstytucji jest jedną z głównych kwestii w agendzie europejskiej.

Nieco ponad tydzień temu wspólnym wysiłkiem przyczyniliśmy się do budowy nowych europejskich fundamentów, nie pozwalając na to aby ktokolwiek kogokolwiek izolował. Ogromnym wspólnym osiągnięciem stało się utrwalenie założeń bezpieczeństwa energetycznego.

Historia nas uczy, że ważne jest dla Litwinów i Polaków unikanie błędów w budowie dobrobytu naszych państw i poszukiwaniu swego miejsca w Europie. Nasze narody nauczyły się czerpać siły z przeszłości oraz wyciągać lekcje z błędów. To doświadczenie pomogło nam w budowie unikalnej na skalę europejską współpracy litewsko-polskiej i wzajemnej solidarności mogącej stanowić przykład również dla innych narodów europejskich.

Pragnę odnotować, że litewsko-polskie partnerstwo i współpraca obejmują wiele bardzo konkretnych projektów – poczynając od wspólnego wydawania książek, wymiany młodzieży i kończąc takimi gigantycznymi projektami infrastrukturalnymi i energetycznymi, jak litewsko-polski most elektroenergetyczny, nowa elektrownia atomowa w Ignalinie, połączenie polskich i litewskich gazociągów, droga samochodowa Via Baltica i droga kolejowa Rail Baltica.

Pragnę też wspomnieć o doskonałym przykładzie praktycznej współpracy bilateralnej – szczycie energetycznym w Krakowie i Wilnie. Zostały już podjęte konkretne zobowiązania stron w sprawie realizacji projektów infrastrukturalnych w dziedzinie dywersyfikacji dostaw nośników energii i skierowane są na zapewnienie bezpieczeństwa gospodarczego i społecznego obywateli naszych państw, co stanowi nieodłączny warunek stabilnego społeczeństwa i państwa.

Cieszy też, że wzajemny handel przez kilka ostatnich lat co roku wzrasta przeciętnie o 50 %. Fakt, że największa polska inwestycja zagraniczna jest na Litwie, a największa litewska inwestycja – w Polsce, również świadczy o wspaniałych perspektywach. Litewskie przedsiębiorstwo „Sanitas” nabyło jedno z największych polskich przedsiębiorstw farmaceutycznych, zaś polski koncern „PKN Orlen” zainwestował w działalność „Mažeikių nafta”. Te inwestycje są oznaką wzajemnego zaufania i atrakcyjności, dodając otuchy i przedsiębiorcom i Państwu, czyli politykom. Dzisiaj do wymiany wiedzy, pomysłów i międzyludzkiej skłonne jest chętnie włączyć się również nasze młode pokolenie. Powinniśmy to wspierać i pomagać w lepszym poznawaniu się nawzajem, tworzeniu wspólnych projektów kulturalnych, naukowych, oświatowych i artystycznych. Zbliży to naszą młodzież i stworzy nowe przesłanki do wzajemnego zrozumienia i zaufania.

Partnerstwo litewsko-polskie przejawia się też w postaci wspólnych starań niesienia pomocy tym krajom europejskim, a przede wszystkim naszym wschodnim sąsiadom, które dążą do ściślejszego zbliżenia politycznego z Unią Europejską i NATO.

Proszę sobie tylko wyobrazić jakie to byłoby osiągnięcie, gdyby się Ukrainie udało utrwalić w rodzinie liberalnych i demokratycznych krajów europejskich. Stanowiłoby to najdobitniejszy przykład dla tych mieszkańców Rosji, którzy dostrzegają zalety polityki proeuropejskiej. Nadanie europejskiej perspektywy Ukrainie stanowiłoby najlepszą zachętę dla obywateli Ukrainy i wyraz zaufania do nich.

Kraje nasze nie są obojętne wobec procesów zachodzących w sąsiedniej Białorusi, dlatego też Białoruś nie może być izolowana i oddzielana od Europy. Obywatelom Białorusi należy stworzyć jak najwięcej możliwości wyboru, ponieważ tylko oni mogą zdecydować ku jakiej drodze zwrócić się w przyszłości. Ułatwienia wizowe dla mieszkańców Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Mołdowy i Obwodu Kaliningradzkiego, zwłaszcza po wejściu w życie porozumienia z Schengen – to kwestie pilne i ważne dla Polski i dla Litwy. Im więcej mieszkańców Europy Wschodniej będzie odwiedzało Litwę, Polskę i inne kraje Unii Europejskiej, tym mocniejsza będzie ich orientacja europejska i więcej będzie okazji do rzeczowej i ogólnoludzkiej współpracy młodzieży, społeczności akademickiej, przedstawicieli biznesu i zwykłych obywateli.

Rozwijając stosunki z Rosją kierujemy się założeniem, że współpraca z Rosją i dla Litwy i dla Unii Europejskiej jest zasadniczo korzystna i potrzebna. Jednak maksymalną korzyść z tej współpracy będziemy mogli odczuć, jeśli Rosja będzie krajem demokratycznym i panować w niej będą przejrzyste stosunki rynkowe. Rosja, z którą Litwa i Polska pragną utrzymywać dobre i przyjazne stosunki, nie powinna  gospodarczo i politycznie dyskryminować poszczególnych nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej, jeśli pragnie ona poważnie rozwijać partnerstwo strategiczne i rozpocząć negocjacje w sprawie nowej umowy o partnerstwie i współpracy. Wszystkie kraje Unii Europejskiej są państwami równoprawnymi i równowartymi, toteż Rosja powinna to zrozumieć. Polityka dyskryminacyjna i nacisk energetyczny do niczego nie prowadzą.

Wzbudzające wiele dyskusji ewentualne rozmieszczenie w Polsce i w Czechach elementów systemu obrony przeciwrakietowej USA nie jest skierowane przeciwko Rosji. Litwa popiera polskie plany pomocy Stanom Zjednoczonym Ameryki w ochronie przed zagrożeniami ze strony państw nieprognozowalnych, dążących do rozwinięcia technologii, które mogą być wykorzystane do produkcji broni nuklearnej. W kontekście trwających wciąż dyskusji o tarczy antyrakietowej ważne jest zachowanie i utrzymanie jedności Sojuszu NATO, jako jedynego gwaranta bezpieczeństwa transatlantyckiego, który również był i jest głównym gwarantem bezpieczeństwa europejskiego.

Rozwój  demokracji i stabilności w Europie i na całym świecie są to cele, które łączą litewską i polską politykę zagraniczną, do realizacji której w niemałej mierze przyczyniają się również Państwo, Szanowni Parlamentarzyści.

Szanowni Członkowie Polsko-Litewskiego Zgromadzenia Poselskiego,

Drodzy Parlamentarzyści,

Trudno jest teraz w kilku zdaniach podsumować wszystkie prace wykonane przez Zgromadzenie w ciągu ostatniej dekady. W moim przekonaniu Państwo razem z innymi budowali te fundamenty, na których dzisiaj opierają się stosunki litewsko-polskie. Bardzo niewiele państw może pochwalić się posiadaniem takich ścisłych i wszechstronnych instrumentów wzajemnej współpracy, wśród których Polsko-Litewskiemu Zgromadzeniu Poselskiemu przypada jedna z głównych ról.

Pragnę raz jeszcze nie tylko Państwa pozdrowić z tej mównicy, ale jednocześnie podziękować za współpracę w dążeniu do realizacji celów polityki zagranicznej.

Pragnę Państwu życzyć wszelkiej pomyślności w umacnianiu przyjaźni między Litwinami i Polakami, służącej nam i przyszłym pokoleniom.

Dziękuję za uwagę.

(Vertimas į lenkų kalbą / Tłumaczenie z języka litewskiego)