W Markach odsłonięto kompozycję memorialną upamiętniającą M.K.Čiurlionisa
W dniu 24 stycznia, na zakończenie obchodów 150. rocznicy urodzin Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa, w Markach pod Warszawą odbyła się uroczysta inauguracja nowej kompozycji memorialnej, poświęconej jednemu z najwybitniejszych twórców kultury litewskiej i europejskiej przełomu XIX i XX wieku.
Obiekt pamięci wspólnie odsłonili Prezydent Republiki Litewskiej Gitanas Nausėda wraz z Pierwszą Damą Dianą Nausėdienė oraz Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki wraz z Pierwszą Damą Martą Nawrocką. Uroczystość odbyła się w miejscu szczególnie związanym z biografią artysty — właśnie w Markach, historycznie nazywanych Pustelnikiem, Čiurlionis spędził ostatnie miesiące swojego życia i tutaj zmarł w 1911 roku.
Prezydent Gitanas Nausėda podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do upamiętnienia Čiurlionisa: Departamentowi Dziedzictwa Kulturowego przy Ministerstwie Kultury Republiki Litewskiej, Ambasadzie Republiki Litewskiej w Polsce, samorządowi miasta Marki, administracji powiatu wołomińskiego, Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, litewskiej społeczności z Puńska, która pomogła przy realizacji kompozycji, a przede wszystkim Kancelarii Prezydenta RP i osobiście Prezydentowi Karolowi Nawrockiemu.
Prezydent Polski Karol Nawrocki podkreślił, że postać M. K. Čiurlionisa uosabia wspólne dziedzictwo narodów litewskiego i polskiego.„Bardzo się cieszę, że to miejsce będą odwiedzać mieszkańcy tej okolicy, a także przyjeżdżać tu będą turyści i zobaczą ducha historii Europy Środkowej, który został tu upamiętniony” — powiedział Prezydent RP.
Mikalojus Konstantinas Čiurlionis (1875–1911) był wybitnym kompozytorem i malarzem, twórcą unikalnego języka artystycznego, łączącego muzykę ze sztukami plastycznymi. Jego dorobek twórczy zajmuje centralne miejsce w historii kultury litewskiej i jednocześnie stanowi ważny punkt odniesienia dla europejskiego modernizmu. Studia artysty oraz istotny okres jego twórczości były związane z Warszawą, która odegrała znaczącą rolę w jego życiorysie.
Nowa kompozycja memorialna została stworzona staraniami instytucji litewskich i polskich, w celu godnego i trwałego upamiętnienia obecności Čiurlionisa w Markach. Jej odsłonięcie symbolicznie zamyka także obchody 150. rocznicy urodzin artysty, które w 2025 roku w Polsce były realizowane wyjątkowo szeroko i intensywnie.
Projekt obiektu memorialnego opracowali litewscy architekci Gediminas Antanas Sakalis i Vaidotas Paliulionis oraz litewski mistrz twórczości ludowej, rzeźbiarz w drewnie Antanas Vaškys. Kompozycja składa się z dwóch przydrożnych kapliczek, które nawiązują do twórczości Čiurlionisa i stanowią przykład litewskiej tradycji krzyży przydrożnych — dziedzictwa kulturowego wpisanego na Listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Zdjęcia: R.Dačkus/Kancelaria Prezydenta RL.