Wystawa w Sejmie „Polacy internowani na Litwie 1939 – 1940”
Aktualizacja 2011-07-25
W dniu 13 lipca w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej została otwarta wystawa „Polacy internowani na Litwie 1939-1940”, przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej przy współpracy z Centrum Badań Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy, Muzeum Wojskowego im. Witolda Wielkiego w Kownie oraz z ambasadą Litwy w Warszawie.
W otwarciu ekspozycji udział wzięli m.in. poseł Urszula Augustyn – wiceprzewodnicząca polskiej delegacji do Zgromadzenia Parlamentarnego Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i Sejmu Republiki Litewskiej, Agnieszka Rudzińska – Zastępca Prezesa IPN, Loreta Zakarevičienė – Ambasador Republiki Litwy w RP, Teresė Birutė Burauskaitė – Dyrektor Generalny LGGRTC, płk dr Gintautas Surgailis - były Dyrektor Muzeum Wojskowego im. Witolda Wielkiego w Kownie, dr Arūnas Bubnys - Dyrektor Departamentu Badań Ludobójstwa i Ruchu Oporu, Eugenijus Peikštenis- Dyrektor Muzeum Ofiar Ludobójstwa.
„Ta wystawa cofa nas do smutnych czasów nie tylko dla Polski czy Litwy, ale dla całej Europy. Jednocześnie prezentowana ekspozycja jest świadectwem wzajemnej pomocy i wzajemnego wsparcia naszych narodów w trudnych chwilach” – powiedziała ambasador L. Zakarevičienė.
Organizatorów i pomysłodawców ekspozycji pozdrowiła poseł Urszula Augustyn, która podkreśliła, że Parlament RP z szacunkiem spogląda na wydarzenia 1939 – 1940, wyraziła przekonanie, że wiedzę o tym historycznym wydarzeniu należy przekazywać przyszłym pokoleniom. Wicedyrektor IPN A. Rudzińska przybliżyła zebranym ideę zorganizowania wystawy, zaproponowaną przez ambasadę Litwy oraz ówczesnego Prezesa IPN J. Kurtyki, który zginął w katastrofie smoleńskiej.
Autor monografii na temat uchodźców i internowanych polskich żołnierzy na Litwie płk. Dr Gintautas Surgailis zaznaczył, iż nie wątpi, że gdyby była taka możliwość, zarówno Polska, jak i Litwa wydarzenia 1939 roku wykreśliłyby ze swojej historii. Mimo złożonej sytuacji oraz napiętych stosunków, Litwa wówczas postanowiła otworzyć granice administracyjna i na teren kraju przybyło 13 tys. polskich żołnierzy oraz 27 tys. osób cywilnych. Jak podkreślił G. Surgailis, sąsiadów się nie wybiera, ale należy przyjść dla nich z pomocą i dzielić wspólnie zarówno radość, jak i nieszczęścia, a Litwa ten egzamin zdała.
Prezentowana w Sejmie ekspozycja zawiera fotografie z archiwów w Wilnie, w Birštonasie, z Muzeum Wojskowego w Kownie, z Politycznego Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych Niemiec w Berlinie, Z Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie, z Państwowego Archiwum w Grodnie, z Muzeum Archeologicznego, Instytutu Pamięci Narodowej, z Muzeum gen. Sikorskiego w Londynie, z Muzeum Niepodległości w Warszawie, z Administracji Narodowej Archiwów i Nagrań College Park (NARA), z Archiwum Fundacji „Karta” oraz z archiwów prywatnych.
